Ηλεκτρονικά ή έντυπα βιβλία στα σχολεία;

 Γραφει η Χριστίνα-Μαρία

@houseofbooksbychristina

https://www.instagram.com/houseofbooksbychristina

Το καλοκαίρι σιγά σιγά μας αποχαιρετά, δίνοντας υπόσχεση για του χρόνου, ενώ το φθινόπωρο μάς υποδέχεται με ανοιχτές αγκάλες. Η ζωή για πολλούς/ες τώρα επιστρέφει στα φυσιολογικά της επίπεδα και μπαίνει πάλι σε «κανονικούς» ρυθμούς. Ένα μεγάλο κομμάτι αυτής της «επιστροφής» είναι και το άνοιγμα των σχολείων, που γίνεται κάθε χρόνο στα μέσα Σεπτεμβρίου. Χιλιάδες παιδιά γυρίζουν στις τάξεις, έτοιμα (ή και όχι!) να δεχτούν τις γνώσεις που, με κάθε τρόπο και μέσο, τους διδάσκονται, με στόχο την προετοιμασία τους για το μέλλον. Με αφορμή, λοιπόν, την επιστροφή στα θρανία, ας μιλήσουμε για την τεχνολογία που χρησιμοποιείται σε αυτά και την επίδραση της στα παιδιά.

 Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε στη χώρα μας μια σχεδόν απότομη αύξηση της τεχνολογίας στα σχολεία (για να μην μιλήσουμε για την ύλη και τις υποχρεώσεις των παιδιών), με το μάθημα της πληροφορικής να ξεκινάει πλέον από την πρώτη δημοτικού!

Πόσο καλό, όμως, κάνει η τεχνολογία από μια τόσο μικρή ηλικία;

Πριν κάποια χρόνια, η χώρα μας προσπάθησε να υιοθετήσει το παράδειγμα της Δανίας, μιας χώρας που αντικατέστησε τα έντυπα βιβλία με ηλεκτρονικά e-books, μέσω tablet και υπολογιστών, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2010. Για πάνω από δέκα χρόνια, η Δανία και άλλες σκανδιναβικές χώρες, όπως η Σουηδία και η Φινλανδία, ήταν πρωτοστάτες σε αυτόν τον τομέα, κάνοντας, θα λέγαμε, κάτι σαν ένα πείραμα μετάβασης από τον έντυπο στον ψηφιακό κόσμο. Στην Ελλάδα, βέβαια, δεν πέτυχε αυτή η αλλαγή (ακόμα), αλλά οι προαναφερθείσες τεχνολογικά και πολιτισμικά εξελιγμένες χώρες κατάφεραν να διατηρήσουν τα e-books για πολλά χρόνια.

Όλα αυτά όμως μέχρι πριν τρία περίπου χρόνια, όταν το βήμα που είχε γίνει «μπροστά» έκανε «αναστροφή» και γύρισε «πίσω». Οι χώρες που έκαναν πρώτες το άλμα προς την τεχνολογία στα σχολεία, ήταν και οι πρώτες που το πήραν πίσω, με το να αποσύρουν τα e-books και να επαναφέρουν το χαρτί, το μολύβι, το στυλό και τα έντυπα βιβλία.

Οι λόγοι για αυτή την αλλαγή ήταν ότι παρατηρήθηκε αύξηση της υπερκινητικότητας και της διάσπασης προσοχής, ενώ η σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών φάνηκε να επηρεάστηκε με αρνητικό πρόσημο. Επίσης, μειώθηκε η ικανότητα της απομνημόνευσης και της δράσης εν γένει. Με την επιστροφή των έντυπων βιβλίων, παρατηρείται η αύξηση της συγκέντρωσης, η βαθύτερη κατανόηση του κειμένου και η καλύτερη αλληλεπίδραση του παιδιού με αυτό, λόγω της δυνατότητας διατήρησης σημειώσεων ή σχολίων.

Όπως αναφέρει και η ψυχολόγος Ελίνα Κεπενού «το μυαλό λειτουργεί διαφορετικά κατά την ανάγνωση και χρησιμοποιεί αλγόριθμους που αποθηκεύουν καλύτερα την πληροφορία, τόσο αναφορικά με το περιεχόμενο της ανάγνωσης όσο και με τη σωστή ορθογραφία και τον τρόπο σύνταξης. Ο “αλγόριθμος της ανάγνωσης” από ένα έντυπο βιβλίο που ο μαθητής κρατά στα χέρια του –και ενδεχομένως μπορεί να σημειώνει ή να υπογραμμίζει με μολύβι πάνω στο χαρτί– βοηθά στην απομνημόνευση και βελτιώνει τη μαθησιακή ικανότητα ειδικότερα στις μικρότερες ηλικίες».

Ειδικά από την περίοδο του Covid-19 και μετά, με την απαραιτήτως εκτεταμένη χρήση των οθονών, οι συνέπειες έγιναν ακόμα πιο εμφανείς…

Εσείς επιθυμείτε έντυπα ή ηλεκτρονικά βιβλία στα σχολεία;

Πιστεύετε ότι η τεχνολογία σε αυτές τις ηλικίες έχει μεγαλύτερα μειονεκτήματα από πλεονεκτήματα;

Πηγή πληροφοριών:

Σβώλου, Α. (2026, 13 Μαρτίου). Από Σουηδία και Δανία η πανευρωπαϊκή επιστροφή του έντυπου βιβλίου στα χέρια των μαθητών. Insider. https://www.insider.gr/ygeia/402512/apo-soyidia-kai-dania-i-paneyropaiki-epistrofi-toy-entypoy-biblioy-sta-heria-ton