Dark Romance: Όταν το σκοτάδι μοιάζει με έρωτα

Υπάρχουν έρωτες που μας κάνουν να χαμογελάμε και να ονειρευόμαστε, και υπάρχουν έρωτες που μας κάνουν να κρατάμε την ανάσα μας.

Εκείνοι οι δεύτεροι είναι που συναντάμε όλο και πιο συχνά στις σελίδες του dark romance. Άντρες επικίνδυνοι, κτητικοί, εμμονικοί. Γυναίκες που μπλέκουν σε σχέσεις γεμάτες ένταση, εξουσία και απαγορεύσεις. Έρωτες που πολλές φορές δεν θα τους έλεγες ακριβώς... υγιείς και παράδειγμα προς μίμηση. Κι όμως, τους διαβάζουμε και τους λαχταράμε, και μερικές φορές ερωτευόμαστε κι εμείς τον ήρωα που αν τον συναντούσαμε στην πραγματική ζωή, πιθανότατα θα μας έκανε να αλλάξουμε πεζοδρόμιο(ελπίζω!).

Κι εδω έρχεται το ερώτημα που προσωπικά με ταλανίζει όταν μιλάω για το συγκεκριμένο είδος βιβλίου. Και το ερώτημα δεν είναι αν θα πρέπει να διαβάζουμε dark romance ή οχι, αλλά....

Μήπως κάποιες φορές μπερδεύουμε το σκοτάδι με το πάθος και τον έρωτα;

Γιατί μας γοητεύει ένας άντρας που δεν θα θέλαμε ποτέ πραγματικά δίπλα μας;

Μέσα σε ένα βιβλίο μπορούμε να ζήσουμε πράγματα που στην πραγματική ζωή δεν θα τολμούσαμε ούτε να πλησιάσουμε. Μπορούμε να ερωτευτούμε τον επικίνδυνο άντρα χωρίς να κινδυνεύουμε, να νιώσουμε την ένταση χωρίς να χρειαστεί να πληγωθούμε, να δούμε έναν άνθρωπο που όλοι φοβούνται να γίνεται ευάλωτος μόνο μπροστά σε μία γυναίκα.

Και αυτό είναι μια πολύ δυνατή φαντασίωση.

Ο άντρας που δεν χρειάζεται κανέναν, αλλά για εκείνη θα γκρεμίσει τα πάντα. Ο άντρας που δεν αγαπά κανέναν, μέχρι που τη συναντά. Ο άντρας που είναι σκληρός με ολόκληρο τον κόσμο, αλλά όταν εκείνη τον κοιτάζει, κάτι μέσα του αλλάζει είναι ο άντρας που θα κερδίσει τις καρδιές των αναγνωστών σε σχέση με εναν καθημερινό άντρα της διπλανής πόρτας που στα μυθιστορήματα μπορεί να φαντάζει...βαρετός!

Το έχουμε διαβάσει πολλές φορές και πιθανότατα θα το ξαναδιαβάσουμε γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς, υπάρχει κάτι ακαταμάχητο στην ιδέα ότι εμείς(που μπαίνουμε στη θέση της πρωταγωνίατριας) είμαστε ο άνθρωπος που κατάφερε να φτάσει εκεί που κανείς άλλος δεν μπόρεσε.

Μόνο που εδώ υπάρχει μια μικρή παγίδα.

Η ζήλια δεν είναι πάντα έρωτας. Στα βιβλία, ένας άντρας που ζηλεύει μπορεί να είναι γοητευτικός, ενώ στην πραγματική ζωή, ένας άντρας που απαιτεί να ξέρει πού βρίσκεσαι κάθε στιγμή δεν είναι απαραίτητα ερωτευμένος. Μπορεί απλώς να προσπαθεί να σε ελέγξει. Στις σελίδες, η εμμονή μπορεί να μοιάζει με πάθος, στην πραγματικότητα, η εμμονή μπορεί να γίνει φυλακή. Όσον αφορά την κτητικότητα, μπορεί να είναι πολύ ρομαντική όταν ο ήρωας λέει «είσαι δική μου,ανήκεις μόνο σε μένα» μέχρι να θυμηθούμε ότι στην πραγματική ζωή κανένας άνθρωπος δεν ανήκει σε κανέναν και πως αυτή η φράση στην πραγματικότητα κρύβει κινδύνους, ανάλογα με το ποιος και πώς το λέει.

Εδώ, λοιπόν, βρίσκεται το σημείο που προσωπικά με προβληματίζει περισσότερο στο dark romance. Όχι απλά η ύπαρξη της τοξικότητας αλλά η στιγμή που η τοξικότητα παρουσιάζεται σαν απόδειξη αγάπης. Όταν ο έλεγχος γίνεται προστασία, όταν η ζήλια γίνεται ενδιαφέρον, όταν η εμμονή γίνεται αφοσίωση, όταν ένας άντρας πληγώνει μια γυναίκα και η ιστορία μάς ζητά να κατανοήσουμε την δική του πληγή, οχι γιατί να τον καταλάβουμε λίγο παραπάνω, αλλά για να τον συγχωρήσουμε. Μόνο που δεν είναι απαραίτητο να δικαιολογείται καμιά τέτοια «κόκκινη» συμπεριφορά λογω του τραγικού παρελθόντος κάποιου.

Αυτό που με απασχολεί περισσότερο ειναι το πόσο εύκολο είναι για έναν νεότερο αναγνώστη να καταλάβει τη διαφορά.

«Μα είναι μόνο ένα βιβλίο», θα μου πεις.

Ναι, το δέχομαι, είναι ένα βιβλίο απλά... κι οταν μιλάμε για τέτοια θέματα πρέπει να το υπενθυμίζουμε ως ενα σημείο στον εαυτό μας οτι επρόκειτο για μυθοπλασία. Ένα βιβλίο δεν είναι οδηγός ζωής. Διαβάζουμε για δολοφόνους χωρίς να θέλουμε να γίνουμε δολοφόνοι. Διαβάζουμε για δυστοπικούς κόσμους χωρίς να θέλουμε να ζήσουμε σε αυτούς. Κλαίμε για έρωτες που τελειώνουν άσχημα χωρίς να πιστεύουμε ότι έτσι πρέπει να τελειώσει και ο δικός μας. Άρα γιατί ένας αναγνώστης του dark romance θα έπρεπε να θεωρείται ότι επιθυμεί μια τοξική σχέση;

Μπορεί να διαβάζεις έναν σκοτεινό ήρωα επειδή σε συναρπάζει η ιστορία του, μπορεί να σου αρέσει η ένταση. Μπορεί να λατρεύεις το enemies to lovers, το forbidden romance, την εμμονή, την απαγορευμένη έλξη και ταυτόχρονα να ξέρεις πολύ καλά ότι ένας τέτοιος άνθρωπος στην πραγματική σου ζωή δεν θα ήταν ο άντρας των ονείρων σου. Θα ήταν το red flag που θα έπρεπε να προσέξεις αν τον συναντούσες ποτέ.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι όμως πως δεν μπορούν όλοι οι αναγνώστες να το διαχωρίσουν αυτό με αποτέλεσμα να αναζητούν τέτοιες σχέσεις γιατί τις θεωρούν φυσιολογικές.

Υπάρχει όμως και μια ευθύνη του συγγραφέα που γράφει το είδος;

Κανονικά οχι, γιατί γράφει μυθοπλασία, ωστόσο υπάρχει η ευθύνη του τρόπου με τον οποίο παρουσιάζεται μια σχέση μέσα από το βιβλίο του. Γιατί υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να πεις: «Αυτός ο άνθρωπος είναι επικίνδυνος και η συμπεριφορά του πληγώνει τους άλλους» και στο να πεις: «Είναι επικίνδυνος επειδή αγαπάει τόσο πολύ». Το πρώτο δημιουργεί έναν σκοτεινό χαρακτήρα. Το δεύτερο μπορεί να δημιουργήσει έναν μύθο και ο μύθος είναι πολύ πιο επικίνδυνος όταν ο αναγνώστης είναι πολύ νέος για να αναγνωρίσει τη διαφορά. Κι εκεί, λοιπόν, θα πρέπει να τραβηχτεί μια κόκκινη γραμμή από τον ίδιο τον συγγραφέα ώστε ο αναγνώστης να μην γοητευτεί από μια τέτοια σχέση κι έναν τέτοιον άνθρωπο, αλλά να μπορέσει να τον ξεχωρίσει και να τον αποφύγει. Να μην πιστέψει πως μπορεί να αλλάξει έναν τέτοιο άνθρωπο, να μην πέσει στην παγίδα που δημιουργούν τέτοια αναγνώσματα άθελά τους. Και το τονίζω... κανένας συγγραφέας δεν γράφει ενα τέτοιο βιβλίο με σκοπό να στρέψει τους αναγνώστες σε τέτοιες σχέσεις, ομως... γράφει κάτι που προκαλεί συναισθήματα και εντυπώσεις.

Το θέμα δεν είναι αν θα πρέπει να διαβάσουμε dark romance ή όχι, αλλά να το διαβάσουμε έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας το ότι κάτι είναι συναρπαστικό δεν σημαίνει ότι είναι και υγιές. Και αυτό δεν αφορά μόνο το dark romance αλλά τη λογοτεχνία γενικά.

Γιατί τελικά διαβάζουμε;

Διαβάζουμε για να ταξιδέψουμε, να φοβηθούμε, να ερωτευτούμε, να θυμώσουμε, να ζήσουμε μέσα από τους ήρωες ζωές που ίσως δεν θα ζήσουμε ποτέ. Και ίσως γι' αυτό δεν χρειάζεται να ζητήσουμε από τη λογοτεχνία να είναι πάντα σωστή. Χρειάζεται μόνο να μπορούμε να ξεχωρίζουμε τη φαντασίωση από την πραγματικότητα. Να μπορούμε να πούμε, αυτός ο ήρωας με γοητεύει, χωρίς να σημαίνει πως θα ήθελα έναν τέτοιο άνθρωπο στη ζωή μου. Μπορούμε να αγαπάμε μια ιστορία χωρίς να αγαπάμε απαραίτητα όλα όσα συμβαίνουν μέσα της.

Γιατί ίσως αυτή να είναι και η μαγεία της λογοτεχνίας. Μας επιτρέπει να πλησιάσουμε το σκοτάδι χωρίς να χρειάζεται να χαθούμε μέσα του. Και όταν κλείσουμε το βιβλίο, να επιστρέψουμε στη δική μας ζωή γνωρίζοντας πολύ καλά τη διαφορά ανάμεσα σε έναν έρωτα που μας κόβει την ανάσα... και έναν έρωτα που μας αφήνει χωρίς ανάσα.